(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ఆదిపర్వ - అధ్యాయ 041

॥ శ్రీః ॥
1.41. అధ్యాయః 041
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Topics
మునిపుత్రాచ్ఛృంగిణః పరీక్షితః శాపః॥ 1 ॥
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Text
సౌతిరువాచ। 1-41-0x(190)(1815)
ఏవముక్తః స తేజస్వీ శృంగీ కోపసమన్వితః।
మృతధారం గురుం శ్రుత్వా పర్యతప్యత మన్యునా॥ 1-41-1(1816)
స త కృశమక్షిప్రేక్ష్య సూనృతాం వాచముత్సృజన్।
అపృచ్ఛత్తం కథం తాతః `సర్వభూతహితే రతః॥ 1-41-2(1817)
అనన్యచేతాః సతతం విష్ణుం దవేమతోషయత్।
వన్యాన్నభోజీ సతతం మునిర్మౌనవ్రతే స్థితః।
ఏవంభూతః స తేజస్వీ' స మేఽద్య మృతధారకః॥ 1-41-3(1818)
కృశ ఉవాచ। 1-41-4x(191)
రాజ్ఞా పరిక్షితా తాత మృగయాం పరిధావతా।
అవసక్తః పితుస్తేఽద్య మృతః స్కంధే భుజంగమః॥ 1-41-4(1819)
శృంగ్యువాచ। 1-41-5x(192)
కిం మే పిత్రా కృతం తస్య రాజ్ఞోఽనిష్టం దురాత్మనః।
బ్రూహి తత్కృశ తత్త్వేన పశ్య మే తపసో బలం॥ 1-41-5(1820)
కృశ ఉవాచ। 1-41-6x(193)
స రాజా మృగయాం యాతః పరిక్షిదభిమన్యుజః।
ససార మృగమేకాకీ విద్ధ్వా బాణేన శీఘ్రగం॥ 1-41-6(1821)
న చాపశ్యన్మృగం రాజా చరంస్తస్మిన్మహావనే।
పితరం తే స దృష్ట్వైవ పప్రచ్ఛానభిభాషిణం॥ 1-41-7(1822)
తం స్థాణుభూతం తిష్ఠంతం క్షుత్పిపాసాశ్రమాతురః।
పునఃపునర్మృగం నష్టం ప్రపచ్ఛ పితరం తవ॥ 1-41-8(1823)
స చ మౌనవ్రతోపేతో నైవ తం ప్రత్యభాషత।
తస్య రాజా ధనుష్కోట్యా సర్పం స్కంధే సమాసజత్॥ 1-41-9(1824)
శృంగింస్తవ పితా సోఽపి తథైవాస్తే యతవ్రతః।
సోఽపి రాజా స్వనగరం ప్రస్థితో గజసాహ్వయం॥ 1-41-10(1825)
సౌతిరువాచ। 1-41-11x(194)
శ్రుత్వైవమృషిపుత్రస్తు శవం స్కంధే ప్రతిష్ఠితం।
కోపసంరక్తనయనః ప్రజ్వలన్నివ మన్యునా॥ 1-41-11(1826)
ఆవిష్టః స హి కోపేన శశాప నృపతిం తదా।
వార్యుపస్పృశ్య తేజస్వీ క్రోధవేగబలాత్కృతః॥ 1-41-12(1827)
శృంగ్యువాచ। 1-41-13x(195)
యోఽసౌ వృద్ధస్య తాతస్య తథా కృచ్ఛ్రగతస్య హ।
స్కంధే మృతం సమాస్రాక్షీత్పన్నగం రాజకిల్విషీ॥ 1-41-13(1828)
తం పాపమతిసంక్రుద్ధస్తక్షకః పన్నగేశ్వరః।
ఆశీవిషస్తిగ్మతేజా మద్వాక్యబలచోదితః॥ 1-41-14(1829)
సప్తరాత్రాదితో నేతా యమస్య సదనం ప్రతి।
ద్విజానామవమంతారం కురూణామయశస్కరం॥ 1-41-15(1830)
సౌతిరువాచ। 1-41-16x(196)
ఇతి శప్త్వాతిసంక్రుద్ధః శృంగీ పితరమభ్యగాత్।
ఆసీనం గ్రోవ్రజే తస్మిన్వహంతం శవపన్నగం॥ 1-41-16(1831)
స తమలక్ష్య పితరం శృంగీ స్కంధగతేన వై।
శవేన భుజగేనాసీద్భూయః క్రోధసమాకులః॥ 1-41-17(1832)
దుఃఖాచ్చాశ్రూణి ముముచే పితరం చేదమబ్రవీత్।
శ్రుత్వేమాం ధర్షణాం తాత తవ తేన దురాత్మనా॥ 1-41-18(1833)
రాజ్ఞా పరిక్షితా కోపాదశపం తమహం నృపం।
యథార్హతి స ఏవోగ్రం శాపం కురుకులాధమః।
సప్తమేఽహని తం పాపం తక్షకః పన్నగోత్తమః॥ 1-41-19(1834)
వైవస్వతస్య సదనం నేతా పరమదారుణం। 1-41-20(1835)
సౌతిరువాచ।
తమబ్రవీత్పితా బ్రహ్మంస్తథా కోపసమన్వితం॥ 1-41-20x(197)
శమీక ఉవాచ। 1-41-21x(198)
న మే ప్రియం కృతం తాత నైష ధర్మస్తపస్వినాం।
వయం తస్య నరేంద్రస్య విషయే నివసామహే॥ 1-41-21(1836)
న్యాయతో రక్షితాస్తేన తస్య పాపం న రోచయే।
సర్వథా వర్తమానస్య రాజ్ఞో హ్యస్మద్విధైః సదా॥ 1-41-22(1837)
క్షంతవ్యం పుత్ర ధర్మో హి హతో హంతి న సంశయః।
యది రాజా న సంరక్షేత్పీడా నః పరమా భవేత్॥ 1-41-23(1838)
న శక్నుయామ చరితుం ధర్మం పుత్ర యథాసుఖం।
రక్షమాణా వయం తాత రాజభిర్ధర్మదృష్టిభిః॥ 1-41-24(1839)
చరామో విపులం ధర్మం తేషాం భాగోఽస్తి ధర్మతః।
సర్వథా వర్తమానస్య రాజ్ఞః క్షంతవ్యమేవ హి॥ 1-41-25(1840)
పరిక్షిత్తు విశేషేణ యథాఽస్య ప్రపితామహః।
రక్షత్యస్మాంస్తథా రాజ్ఞా రక్షితవ్యాః ప్రజా విభో॥ 1-41-26(1841)
అరాజకే జనపదే దోషా జాయంతి వై సదా।
ఉద్వృత్తం సతతం లోకం రాజా దండేన శాస్తి వై॥ 1-41-27(1842)
దండాత్ప్రతిభయం భూయః శాంతిరుత్పద్యతే తదా।
నోద్విగ్నశ్చరతే ధర్మం నోద్విగ్నశ్చరతే క్రియాం॥ 1-41-28(1843)
రాజ్ఞా ప్రతిష్ఠితో ధర్మో ధర్మాత్స్వర్గః ప్రతిష్ఠితః।
రాజ్ఞో యజ్ఞక్రియాః సర్వా యజ్ఞాద్దేవాః ప్రతిష్ఠితాః॥ 1-41-29(1844)
దేవాద్వృష్టిః ప్రవర్తేత వృష్టేరోషధయః స్మృతాః।
ఓషధిభ్యో మనుష్యాణాం ధారయన్సతతం హితం॥ 1-41-30(1845)
మనుష్యాణాం చ యో ధాతా రాజా రాజ్యకరః పునః।
దశశ్రోత్రియసమో రాజా ఇత్యేవం మనురబ్రవీత్॥ 1-41-31(1846)
తేనేహ క్షుధితేనైత్య శ్రాంతేన మృగలిప్సునా।
అజానతా కృతం మన్యే వ్రతమేతదిదం మమ॥ 1-41-32(1847)
కస్మాదిదం త్వయా బాల్యాత్సహసా దుష్కృతం కృతం।
న హ్యర్హతి నృపః శాపమస్మత్తః పుత్ర సర్వథా॥ ॥ 1-41-33(1848)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ఆదిపర్వణి ఆస్తీకపర్వణి ఏకచత్వారింశోఽధ్యాయః॥ 41 ॥

Mahabharata - Adi Parva - Chapter Footnotes
1-41-10 గజసాహ్వయం హస్తినపురం॥ 1-41-13 కృచ్ఛ్రగతస్య మౌనవ్రతధరస్య। రాజా చాసౌ కిల్బిషీ చ రాజకిల్బిషీ॥ 1-41-21 విషయే దేశే॥ 1-41-22 పాపం ద్రోహం॥ 1-41-27 దోషాః దస్యుపీడాదయః॥ 1-41-30 మనుష్యాణాం హితం ధారయన్ కుర్వన్॥ 1-41-31 ధాతా పోషకః॥ 1-41-32 వ్రతమజానతేతి సంబంధః॥ ఏకచత్వారింశోఽధ్యాయః॥ 41 ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.